Τρίτη, 2 Φεβρουαρίου 2010

Σκοτάδι


Η πρώτη μου επαφή με το έργο τού Τόλκιν έγινε όταν ήμουν πιτσιρικάς. Παιζόταν τότε στους κινηματογράφους το πρώτο «μισό» από τον «Άρχοντα των Δκτυλιδιών» σε κινούμενα σχέδια (σωτήριον έτος 1979). Εγώ παρ’ ότι άρρωστος εκείνες τίς ημέρες, είχα διαβάσει κριτικές που μού έκαναν κλικ και είχα επιμείνει να πάω να το δω.
Το project δεν πήγε καλά σε διεθνές επίπεδο και από όσο ξέρω ποτέ δεν φτιάχθηκε το δεύτερο μέρος.
Εκείνη τη φορά έμεινα στο έργο και δεν έμαθα τίποτε για τον συγγραφέα κ.τ.λ..
Τρία χρόνια αργότερα έγινα κάτοχος ενός κομπιούτερ ZX-Spectrum, άρχισα να διαβάζω το «Computer για όλους» και ενημερώθηκα για ένα παιχνίδι με τίτλο Hobbit, που οι κατασκευαστές του είχαν κάνει μήνες να το ετοιμάσουν, ενσωμάτωνε τεχνικές τεχνητής νοημοσύνης (αυτό ήταν μούφα) και ανήκε στην κατηγορία των παιχνιδιών περιπέτειας κειμένου (στα αγγλικά φυσικά): έγραφες στο computer οδηγίες (π.χ., «open the green, round door», «eat bread», «Tell Thorin to sing» κ.λπ.) και σού εμφάνιζε το αποτέλεσμα των ενεργειών σου («cold wind blows through the door», «you eat the bread. No more bread is here», «Thorin sits down and starts to sing about gold»)! Υπήρχαν και λίγες συνοδευτικές εικόνες, αριστουργήματα ατμόσφαιρας για εκείνη την εποχή. Πλάκα πλάκα το παιχνίδι «καταλάβαινε» πάνω από 100 λέξεις και τους συνδυασμούς τους μέσα σε προτάσεις και όλα αυτά τα είχαν χωρέσει μέσα σε 48 Kbytes, οκτάμπιτα! Σήμερα σε τόσο χώρο δεν χωράει ούτε το λογότυπο μίας εταιρείας video-παιχνιδιών.

Εγώ την καταβρήκα μεν, αλλά κόλησα δε, στο τι έπρεπε να κάνω. Μέχρι 12.5% την έφτανα την ιστορία. Μετά με τρώγαν οι αράχνες ή φυλακιζόμουν για πάντα στις στοές των trolls (είχε και κάποια bugs το παιχνίδι).
Και πάλι, δεν έμαθα πολλά για τον Τόλκιν – ότι εγραφε το διαφημιστικό.

Μετά πέρασα στο πανεπιστήμιο.
Σύντομα κατάφερα να δημιουργήσω την εντύπωση στους συμφοιτητές μου ότι είμαι ούφο, - μερικοί μάλιστα με λιγότερες αναστολές, μιλούσαν κανονικά για μ...ύωπα. (Δεν εννοώ μύωπας, αλλα στα blogs δεν πρέπει να γράφουμε κακές λέξεις - ειδικά όταν αναφερόμαστε στον εαυτό μας!) Η αλήθεια είναι ότι έκανα ότι μπορούσα για να είμαι ούφο. Με την καλή έννοια όμως.

Ωραία, τώρα ήρθε η ώρα να σας γνωρίσω την Ευτέρπη (ψευδώνυμο). Η Ευτέρπη ήταν συμφοιτήτρια και ήταν από τους πιο πεπεισμένους για την ουφοσύνη μου, να μην μιλήσω και για μυωπία. Ατυχώς για εκείνη, κάτι τέτοια τα έπαιρνε πολύ προσωπικά και ίσως τής είχε γίνει λίγο πιο έμμονη ιδέα από ότι θα έπρεπε.
Δεν θυμάμαι για ποιο λόγο, πάντως είχε κυκλοφορήσει ότι η Ευτέρπη ήξερε καλά Αγγλικά.
(Παράνθεση: εγώ ποτέ μου δεν ήξερα ούτε κακά αγγλικά. Στα 25 χρόνια περίπου που μεσολάβησαν συνέχισα να μην ξέρω, αλλά έμαθα να προσποιούμαι και τώρα μέχρι και σε επιστημονικό ακροατήριο έχω δώσει διάλεξη εις την αγγλικήν.)
Λοιπόν, τω καιρώ εκείνο, στο παιχνίδι, βρισκόμουν στη λίμνη κάτω από τα βουνά, μαζί με το Gollum και μού έβαζε αινίγματα (το παιχνίδι ήταν πιστό ως προς το βιβλίο). Φυσικά εγώ δεν καταλάβαινα γρι, ενεργούσα αλλ’ αντ’ άλλων και πάντα με έπνιγε.
Μπλίαξ.

Αντέγραψα λοιπόν ένα αίνιγμα με σκοπό να ζητήσω από την Ευτέρπη να μού το μεταφράσει. Τα ‘φεραν λοιπόν έτσι οι βουρλισμένοι χρόνοι που μπήκαμε μαζί σε ζευγάρι εργασίας σε κάποιο εργαστήριο μεσαιωνικής υδραυλικής (ψευδώνυμο). Τώρα που το σκέφτομαι, ΙΣΩΣ η Ευτέρπη το επεδίωξε λίγο, για να μελετήσει από κοντύτερα αυτό το γλοιώδες, ημιαπαίσιο εξωτικό παράγωγο τής φύσης (δεν εννοώ το Gollum, εμένα εννοώ).
Φυσικά με κοιτούσε περηφρονητικά, απαξιωτικά και ότι άλλο χρειαζόταν για να μείνω στη «θέση μου».
Τής πασάρω λοιπόν με τρόπο το χαρτάκι.

It cannot be seen, cannot be felt,
Cannot be heard, cannot be smelt.
It lies behind stars and under hills,
And empty holes it fills.
It comes first and follows after,
Ends life, kills laughter.

(Είμαι σχεδόν σίγουρος ότι αυτό το ποίημα ήταν. Το διασταύρωσα και με την ... Ευτέρπη ... εκτές!)

Η Ευτέρπη πήδηξε επάνω!
- «Πού το βρήκες αυτό;!»
- «Τι λέει;»
- «Πού το βρήκες, εσύ αυτό;»
- «Πες μου πρώτα τι λέει...»

Επεξήγηση:
Εγώ ντρεπόμουν να αποκαλύψω την πηγή.
Εκείνη, αποδείχτηκε μεγάλη fan τού Τόλκιν, είχε διαβάσει όλα τα σχετικά παραμυθοβιβλία στο πρωτότυπο, τα σεβόταν τρομερά, και τώρα είχε βραχυκυκλώσει:
Γιατί το ούφο τριγυρνούσε με ένα χαρτάκι από γρίφο τού Τόλκιν ρωτώντας τι λέει;
Ποιος έδωκε τα άγια τοις κυσίν; - κ.λπ.

- «Θα σού πω! Πες μου πού το βρήκες!»
Κ.λπ....

Τέλος πάντων αυτό ήταν η αρχή μιάς μεγάλης φιλίας.
Στην αρχή η σχέση μας ήταν τελείως καυτή:
Ξενυχτούσαμε μπρος στο κομπιούτερ (τον Spectrum συνδεμένο σε ασπρόμαυρη TV!) παίζοντας και ξαναπαίζοντας την ίδια σκηνή.
Όταν κάποτε σκοτώσαμε τον δράκο αγκαλιαστήκαμε!
(Και για να μην σας μπαίνουν ιδέες και για να καταλάβετε την πόρωση, τα ξενύχτια δεν περιλάμβαναν κανενός είδους άλλη περίπτυξη. Αυτό έλειπε, να αφήσουμε τον Μπίλμπο να πάμε για πουρνάρια.)

Μετά, το παιχνίδι δεν είχε πια ενδιαφέρον – είχε και ένα τεράστιο bug και ουδέποτε κατάφερα να επιστρέψω τον Μπίλμπο στο Χόμπιτον -, εγώ είχα καταφέρει να ψιλοπείσω την ομήγυρη ότι τα UFOs είναι χαριτωμένα, έτσι η σχέση μας πήρε την κάτω βόλτα: γίναμε κανονικοί συμφοιτητές.
Σίγουρα όμως με αγάπησε! Λίγο καιρό μέτα, η Ευτέρπη μού δώρισε το βιβλίο μεταφρασμένο στα ελληνικά (εκδόσεων Κέδρου) με ιδιόχειρη αφιέρωση. Λίγο καιρό μέτα, η Τολκινολαγνεία σάρωσε την Ελλάδα.

...

«Δεν μπορείς να το δεις, δεν μπορείς να το νιώσεις...
Απλώνεται πίσω απ' τ' άστρα και κάτω απ' τους λόφους...
Τελειώνει τη ζωή, σκοτώνει το γέλιο»
, λοιπόν.

Ξέρουμε όλοι ότι το σκοτάδι είναι από τους μεγαλύτερους φόβους τού ανθρώπου. Όντας ζώο που στηρίζεται κυρίως στην όραση, η έλλειψη φωτός, μετατρέπει τον οικείο χώρο, σε άγνωστο και τρομερό.
Και όταν τα μάτια κλείσουν και πια δεν βλέπουν, από αρρώστια, τραυματισμό ή θάνατο, λέμε πάλι – ποιητική αδεία από τον καιρό τού Oμήρου; - ότι σκοτείνιασαν, «σκοτείνιασε» ο κόσμος...

Idom


10 σχόλια:

Ευτέρπη είπε...

Εσύ παιδί μου δεν ήσουν ούφο... ήσουν μούφο!
Στην πορεία αποκαλύφθηκε ότι όλη εκείνη η επίδειξη εκκεντρικότητας ήταν ένα προπέτασμα καπνού για να μην ανακαλύψουμε τι συναρπαστικός τύπος που ήσουν. :-)

Η αλήθεια είναι ότι πάντα ήμουν θιασώτης της ουφολογίας. Οι θιασώτες της ψυχολογίας θα κατανοήσουν αμέσως ότι αυτό συνέβαινε επειδή κατά βάθος (όχι και πολύ μεγάλο βάθος, ίσα που πλατσούριζες τα πόδια σου) ήμουν κι εγώ ούφο.
Πώς οι ψυχίατροι είναι οι πιο τρελοί από όλους; Ε κάπως έτσι!

Εκείνο το αγκάλιασμα όταν περάσαμε την γ...αριασμένη την πίστα, (δεν ήταν γαριασμένη, αλλά είπαμε δεν λέμε κακές λέξεις) το θυμάμαι ακόμη ως μία από τις πλέον εκστατικές στιγμές της ζωής μου. Ποτέ ξανά δεν ένιωσα έτσι στην αγκαλιά κανενός άντρα!

Κατόπιν τούτου πίστεψα ότι η ευτυχία κρύβεται μέσα σε έναν υπολογιστή. Φοβόμουν ότι το γεγονός θα με σημαδέψει δια βίου, αλλά ευτυχώς δεν συνέβη αυτό. Σήμερα είμαι μια φυσιολογική γυναίκα με οικογένεια, περνώ μόνο 10 ώρες την ημέρα καθισμένη στον υπολογιστή, κι έχω μόνο 4 μπλογκ (εντάξει, συμμετέχω και σε άλλα 3 συλλογικά, διαχειρίζομαι ένα φόρουμ και συμμετέχω σε κάνα δυο ακόμη, κι έχω στήσει και μια ιστοσελίδα).

Δεν παίζω βιντεοπαιχνίδια, αυτά είναι για τους νέους. Ίσως τελικά να με σημάδεψε πράγματι εκείνη η συγκλονιστική εμπειρία. Οφείλω να σου ομολογήσω, αγαπητέ Ίδομ, ότι εκείνο ήταν το πρώτο και τελευταίο τέτοιο παιχνίδι που έπαιξα στη ζωή μου. Μετά από σένα έκλεισα ως παίκτρια.

Τι γίνεται αλήθεια εκείνος ο Σπέκτρουμ? Τον έχεις ακόμα? *αχ* Κανένας υπολογιστής, όσο αναβαθμισμένος κι αν είναι, δεν είναι τόσο γλυκός όσο εκείνος! :-D


(Υ.Γ. μα, "Ευτέρπη"? είναι δυνατόν?)

Artanis είπε...

Θα σου πώ ένα μυστικό:
Κοίτα στα μέηλ σου...

ολα θα πανε καλα... είπε...

Λοιπόν,έχω τόση σχέση με όλα αυτά,καλώς ή κακώς,όσο και με τα ούφο και με τις μαύρες τρύπες.Με άλλα λόγια,δε με τράβηξε ποτέ αυτό το είδος βιβλίων-ταινιών-παιχνιδιών-ενασχολήσεων,όσο κι αν πρόσπάθησαν πολλοί φίλοι να με βάλουν στο κλίμα.Παρ όλα αυτά,τη λέξη Gollum την ξέρω καλά και μάλιστα επανέρχεται συχνά στην κουβεντα της παρέας μου,καθώς εκείνοι,φαν του Άρχοντα των δαχτυλιδιών και των σχετικών,λένε για κάποιον όταν αλλάζει απότομα η συμπεριφορά του από καλό σε κακό:ο Κώστας(δανείζομαι ένα όνομα)σήμερα έγινε Γκόλουμ με τη μάνα του.Και τότε καταλαβαίνω τι εννοούν.
Όταν είμαι μαζί τους,έχω αρχίσει και χρησιμοποιώ κι εγώ τη λέξη,για να καταλαβαινόμαστε!
Την καλημέρα μου,Idom!

Idom είπε...

@ Ευτέρπη!

Σε ευχαριστώ που πέρασες από το blog!

α)
All that is gold does not glitter,
Not all those who wander are lost;...

β)
Χι, χι!

γ)
>Γκλουπ!<
ΔΕΝ ήξερα!

δ)
digital Παναγιωταρά! :-)

ε)
Α, όχι, όχι! Σε έχω δει να παίζεις ναρκαλιευτή!

στ)
Τον έδωσα σε ένα φίλο πριν χρόνια για να κάνει μία αναβάθμιση και μετά ξεχάστηκε. Αλλά έχω και τον μεγάλο, 64άρη που έβγαλε αργότερα η Amstrad. Και έχω ακόμα την κασέτα τού Hobbit ΚΑΙ την ασπρόμαυρη TV.
ΛΕΣ;;;;
Ή γεράσαμε πολύ για όλα αυτά;

:-)

Να είσαι καλά!

Idom

Υ/γ.: δεν βαριέσαι. Και το "Idom" δεν φαινόταν δυνατό, αλλά...
:-))

Idom είπε...

@ Artanis!

Το είδα και σε ευχαριστώ για την ενημέρωση!
Αλλά γιατί είναι μυστικό;

Αφού όμως είναι, θα το κρατήσω!


@ Όλα θα πάνε καλά!

Ουαχαχαχα!
Τέτοια δημιουργική χρήση των ηρώων τού Τόλκιν πρώτη φορά ακούω!
Ασύλληπτο!
Μπράβο, μπράβο!

Και μετά λέμε ότι οι αλλοδαπές επιδράσεις θα φάνε την κουλτούρα μας. Αμ, εμείς είμαστε που τα "χωνεύουμε" τα ξενόφερτα!
:-))


Idom

Ευτέρπη είπε...

ΑΜΣΤΡΑΝΤ??!! τι να τον κάνω τον Άμστραντ? και που είναι πιο μεγάλος τι με ενδιαφέρει? το μέγεθος δεν έχει σημασία, το αίσθημα μετράει!


Υ.Γ. Τελικά το Ευτέρπη αρχίζει και μ' αρέσει...

Β. είπε...

Τελικά το "δεν ήσουν ούφο, ήσουν μούφο" είναι από τις πιο καλές ατάκες της μπλογκόσφαιρας. Υποψιάζομαι βέβαια ότι δε θα σε έκανα παρέα τω καιρώ εκείνο, αλλά έτσι κι αλλιώς δε συμπέσαμε κατά πως φαίνεται. Και δεν ήξερα και τα σπέκτρουμ, το πρώτο που έπαιξα ήταν mainframe, τόσο χάλια...

Θυμάμαι πάντως μια φίλη που κάποια χρόνια αργότερα έπαιζε ένα διαδικτυακό ανάλογο στις πρώτες μέρες του internet, και το χρησιμοποιούσε ως τσατ (δεν είχαν βγει τέτοια ακόμα) για να μιλάει με τον γκόμενο εκ του εξωτερικού. Κάποια στιγμή είχα παρεβρεθεί σε φοβερό "διάλογο" στον οποίο εκτός από τους δύο παίκτες συμμετείχαν και μερικοί άλλοι περαστικοί, το "παιχνίδι" έβαζε δικά του λόγια που περιέγραφαν το τοπίο και και τις πράξεις των ηρώων και το αποτέλεσμα ήταν απίστευτα σουρρεαλιστικό.

Σε μια στιγμή μεγάλης έντασης μεταξύ του ζευγαριού (που η απόσταση λειτουργούσε διαλυτικά κάπως για τη σχέση τους) και υψηλού εκνευρισμού λόγω ατυχών παρεμβάσεων άλλων "παικτών", δημιουργήθηκε ένας διάλογος μάλλον ποιητικός εν τέλει:

Αυτή: I miss you so much.
Αυτός: Me, too.
Server: Sound of horses coming from the West.
Αυτή: I must go.
Άλλος: Ride a horse.
Αυτός: Where to?
Άλλος: Ride to the East.
Αυτή: Home.
Άλλος: Go close to the sea.
Αυτός: I love you.
Server: Sound of waves.
Αυτή: I need you.
Server: Darkness falls over the land.

Είναι λίγο μεταγενέστερο από την εποχή, αλλά στο τέλος πέφτει το σκοτάδι...

(Εγώ ακόμα να διαβάσω ή δω οτιδήποτε Τολκινοειδές...)

Idom είπε...

@ B!

Γεια σου Ροβιθέ!
Και βέβαια θα με έκανες παρέα. Συμπαθέστατος ήμουν, ΚΑΙ κατάλληλος για μελέτη. Εξωτικό είδος και εσύ από όσο ξέρω είσαι βιολόγος.

Πολύ αστεία η ιδέα, να χρησιμοποιούν την σάλα συνομιλιών τού παιχνιδιού ως chat room οι φίλοι σου. Τι γινόταν όταν ήθελαν να αρχίσουν τα γλυκόλογα;

Νομίζω ότι τώρα που ξεπέρασες την τρυφερή ηλικία των 30+, δεν χρειάζεται να διαβάσεις Tolkien για τον εαυτό σου. Με το καλό θα χρειαστεί να τον διαβάσεις για τα παιδιά σου όταν θα γίνουν 10+.

Άλλωστε έχεις ακούσει τόοοοσα πολλά για αυτόν, ώστε είναι σαν να τον ξέρεις απ' έξω κι ανακατωτά.
Όπως εγώ με τον Ντοστογιέφσκι!...
:-)

Idom

Καραβακι είπε...

Idom διαβάζοτας την ανάρτηση σου δίχως να μπορώ να καταλάβω το λόγο-μιας και δεν σε γνωρίζω προσωπικά-χαμογελούσα και ένιωθα ότι διαβάζω την έκθεση που θα μπορούσε να έχει γράψει ο γιος μου-αν είχα-στην παιδική του ηλικία.Εσείς τα αγόρια έχετε τρομερές αμησυχίες ώρες ώρες.Ας σοβαρευτώ...
Μου άρεσε η ιστορία με την Ευτέρπη.Την έκανα εικόνες στο μυαλό μου και ζωντάνεψε περισσότερο.Όσο για το σκοτάδι,ως καλλιτεχνική φύση είμαι άμεσα συνδεδεμένη μαζί του αλλά ώρες ώρες με πνίγει.Μεγαλώνοντας προτιμώ το φως.Περίεργο...
Καλό σου βράδυ!

Idom είπε...

Καραβάκι μου να 'σαι καλά για την περατσάδα.

Συμφωνώ μαζί σου, και εγώ προτιμώ το φως.

Αλλά το σκοτάδι είναι πολύ περισσότερο.

Idom